Schoolmeester. Hedendaagse roman

Year: 1907
Publisher: Dhont & Co, Drukkers-Uitgevers, Oostende
Edition: 1st
Language: NL
Pages: 168
Condition: G
Binding: SC

- De roman Schoolmeester van Alfons Sevens is een diepgaand sociaal-maatschappelijk en Vlaamsgezind engagementenwerk, dat in 1907 verscheen als de prozaversie van een toneelstuk dat hij al in 1900 had geschreven. Met dit boek leverde Sevens een vurig pleidooi voor de invoering van het algemeen verplicht onderwijs in Vlaanderen. Hij zag scholing en intellectuele ontwikkeling namelijk als de enige echte sleutels tot de emancipatie en de morele verheffing van het gewone volk.
Het verhaal draait om een idealistische dorpsonderwijzer die met hart en ziel strijdt voor het onderwijs van de lokale arbeiderskinderen. Zijn nobele missie stuit echter al snel op een muur van conservatief verzet. De lokale kasteelheer en de pastoor — de traditionele machtshebbers op het platteland — zien de intellectuele groei van de lagere klasse als een directe bedreiging voor hun eigen bevoorrechte positie. De schoolmeester wordt door deze elite stelselmatig tegengewerkt, geïsoleerd en vervolgd. Deze psychologische en maatschappelijke druk weegt zo zwaar op hem, dat hij uiteindelijk machteloos wegkwijnt en ten onder gaat aan diepe gemoedsproblemen.
Met deze tragische verhaallijn uitte Alfons Sevens felle kritiek op de toenmalige adeldom en geldaristocratie. Voor Sevens was de Vlaamse Beweging dan ook geen strijd tussen verschillende rassen of talen, maar puur een sociale klassenstrijd. Het werk is hierdoor een schoolvoorbeeld van de sociaal-democratische stroming binnen de vroege Vlaamse literatuur. Sevens putte voor dit boek rijkelijk uit zijn eigen ervaringen; hij was zelf een radicale, Vlaamsgezinde onderwijzer die literatuur primair gebruikte als een wapen om zijn maatschappelijke idealen te verspreiden en het Vlaamse volk te verheffen.